Pomysły, które pracują w tle

Smart Home

Dom, który lubię trochę za bardzo automatyzować.

Zawsze otaczała mnie elektronika i komputery. Lubię to. Lubię wiedzieć, jak coś działa — albo dlaczego akurat nie działa.

Przez lata mój „wewnętrzny chomik”, właściwie nie wiadomo po co, zgromadził całkiem pokaźną kolekcję różnych urządzeń. A kiedy kupowałem coś nowego, zwracałem uwagę na to, żeby miało jak najwięcej możliwości integracji z innymi rzeczami — nawet jeśli w tamtej chwili kompletnie ich nie potrzebowałem.

Bo gdzieś z tyłu głowy miałem plan. Chciałem być jak Sauron.

I wtedy na mojej drodze pojawił się Home Assistant.

Powoli pomysły, które wcześniej istniały tylko w głowie, zaczęły nabierać kształtu. Prawdziwy przełom nastąpił jednak wtedy, gdy spotkałem w pracy Andrzeja — człowieka o bardzo podobnym „sfiksowaniu” na tym punkcie. To, co wcześniej było zbiorem luźnych pomysłów, zaczęło zmieniać się w działający domowy ekosystem.

Z czasem wykrystalizowało się kilka głównych kierunków: bezpieczeństwo, oszczędność, wygoda i kontrola. Dziś w rozwijaniu tego systemu mocno wspomagam się również AI — przede wszystkim ChatGPT — które pozwala mi szybciej połączyć różne elementy w jedną całość i przekuć pomysł w coś, co rzeczywiście działa.

BezpieczeństwoOszczędnośćWygodaKontrola
01 / OSZCZĘDNOŚĆ

CWU ze słońca

Po co oddawać nadwyżkę, skoro można ogrzać wodę?

wersja 2.0 · rozwijana

Mając instalację fotowoltaiczną rozliczaną jeszcze na starych zasadach, szybko zauważyłem jedną rzecz: sama produkcja wystarczającej ilości energii nie oznacza, że rachunki znikają. Skoro tak, warto wykorzystać jak najwięcej wyprodukowanego prądu na miejscu.

Najprostszy pomysł? Zwiększyć autokonsumpcję.

W domu ciepła woda musi być zawsze. Grzałka w zasobniku CWU i tak od czasu do czasu musi się uruchomić. Dlaczego więc nie sprawić, żeby przy normalnych warunkach pilnowała tylko wymaganej temperatury, a kiedy fotowoltaika produkuje więcej energii niż aktualnie potrzebuje dom — wykorzystywała tę nadwyżkę do mocniejszego nagrzania zbiornika?

Żeby to zrealizować, potrzebowałem wiedzieć, co właściwie dzieje się w zasobniku. Dzięki Andrzejowi dowiedziałem się więcej o ESP8266 i o tym, jak można go wykorzystać do odczytu temperatury.

Tajemną wiedzę przekułem więc w zakupy: moduł ESP8266 i pięć czujników DS18B20 za niebotyczne około 50 zł. Da się taniej. :)

ESP8266 wybrałem też z jednego bardzo ważnego powodu — chciałem, żeby całość działała lokalnie. Internet może sobie nie działać, chmura może mieć gorszy dzień, a mój bojler ma robić swoje.

Moduł pomiarowy CWU z czujnikami DS18B20
Pięć czujników DS18B20 i własny moduł pomiarowy.
Wnętrze modułu z płytką ESP8266
W środku ESP8266 — nie wygląda spektakularnie, ale robi swoją robotę.
Automatyzacja v2

Chmura ma prawo przejść. Grzałka nie musi od razu panikować.

Pierwsza wersja obserwowała temperaturę CWU oraz produkcję instalacji PV i na tej podstawie podejmowała decyzję o uruchomieniu grzałki. Problem pojawiał się przy zmiennej pogodzie: mała chmurka, produkcja spada, grzałka się wyłącza; chmurka odlatuje — grzałka znowu startuje.

Dlatego z pomocą AI powstała wersja 2.0. Automatyzacja nie reaguje już nerwowo na każdą chwilową zmianę produkcji. Bierze pod uwagę temperaturę wody, dostępność energii z PV oraz czas utrzymywania się określonych warunków. Histereza i logika „antyklikania” ograniczają niepotrzebne przełączenia.

Sterowanie CWU w Node-RED
Node-RED — logika sterowania CWU w wersji 2.
Dashboard pokazujący pracę grzałki CWU, temperatury i fotowoltaikę
Efekt można obserwować na żywo: praca grzałki, temperatura CWU i produkcja PV w jednym widoku.
Następny krok

Wiedzieć, gdzie naprawdę płynie prąd

Na montaż czeka już Shelly Pro 3EM. Obecny system wie, ile produkuje instalacja PV, ale nie zna jeszcze z odpowiednią dokładnością rzeczywistego bilansu całego domu.

Po montażu licznika decyzja o włączeniu grzałki będzie mogła wynikać z informacji: „w tej chwili rzeczywiście oddaję energię do sieci — mogę ją wykorzystać u siebie”. Jeśli nadwyżka będzie odpowiednia i utrzyma się wystarczająco długo, grzałka ją wykorzysta. Gdy dom zacznie pobierać więcej albo produkcja spadnie, automatyzacja ustąpi. Komfort pozostaje nadrzędny — ciepłej wody ma nie zabraknąć.

02 / KONTROLA · OSZCZĘDNOŚĆ

Energia pod kontrolą

Dane były już dostępne. Trzeba było tylko sprawić, żeby zaczęły być czytelne.

InfluxDB · Grafana · Proxmox

To niewielki projekt, który powstał z bardzo prostej potrzeby — chciałem w jednym miejscu i w czytelnej formie widzieć, co dzieje się z energią w domu.

Integracja z danymi udostępnianymi przez licznik TAURON pozwala pobierać informacje o zużyciu oraz energii oddawanej do sieci. Dane były dostępne, ale chciałem zobaczyć je po swojemu — bez przeklikiwania się przez kolejne ekrany i bez zastanawiania się, co właściwie oznacza dana liczba.

Dane trafiają do własnej bazy InfluxDB działającej na domowym serwerze Proxmox, a całość prezentuje przygotowany przeze mnie dashboard w Grafanie.

Na jednym ekranie mogę szybko sprawdzić m.in. pobór, oddanie i bilans dobowy, miesięczny i roczny, podział według taryfy oraz wartości z ostatnich 12 miesięcy.

Dashboard Energia w Grafanie
Dashboard „Energia” — pobór, oddanie, bilans i dane taryfowe w jednym czytelnym widoku.

Roczny wykres zawiera dane miesięczne od stycznia 2026 r.; kolejne miesiące uzupełniają się wraz z napływem nowych odczytów.

03 / KONTROLA · BEZPIECZEŃSTWO

Dom na jednym ekranie

Dwa dashboardy, dwa różne zadania: dom ma być prosty dla domowników i czytelny technicznie dla mnie.

Home Assistant · iPad · diagnostyka
Panel rodzinny

To, co ma być pod ręką na co dzień

Panel rodzinny powstał po to, żeby najważniejsze informacje o domu były dostępne bez zaglądania w techniczne szczegóły. Na ekranie startowym są data i godzina, temperatura i wilgotność w domu i na zewnątrz, prognoza pogody oraz cztery proste statusy: Czujniki, Internet, Ciepła woda i Ogrzewanie.

Drugi widok pokazuje pogodę i historię: przebieg temperatury, wartości minimalne i maksymalne oraz ciśnienie. Jedno spojrzenie ma wystarczyć, żeby wiedzieć, co dzieje się w domu i za oknem.

Docelowo ma działać jako kiosk na starym iPadzie powieszonym na ścianie. Bez pasków, bez zbędnego klikania i bez szukania aplikacji — po prostu szybki podgląd domu dla wszystkich domowników.

Widoki

Dwa ekrany, jeden cel

Start do codziennego podglądu i osobny ekran pogody oraz historii.

Panel rodzinny Home Assistant — ekran startowy
Ekran startowy — najważniejsze informacje o domu bez technicznych szczegółów.
↗ Powiększ
Panel rodzinny Home Assistant — pogoda i historia temperatury
Pogoda i historia — temperatura, statystyki, prognoza i ciśnienie.
↗ Powiększ
Infrastruktura

To, czego domownicy nie muszą oglądać

Ten dashboard jest już typowo techniczny. To mój ekran diagnostyczny — miejsce, w którym w kilka sekund mogę sprawdzić, czy zaplecze domu działa prawidłowo.

Widzę tu stan usług krytycznych, sieci, NAS-a i kopii zapasowych. Internet, Proxmox, Home Assistant, MQTT, Node-RED czy Zigbee2MQTT przestają być osobnymi systemami do sprawdzania po kolei. Jeśli coś przestaje działać, ekran ma pomóc szybko odpowiedzieć na pytanie: co dokładnie?

I nie mam zamiaru siedzieć i patrzeć na ten dashboard cały dzień. Gdy system wykryje problem, dostaję powiadomienie na telefon. Dashboard jest wtedy miejscem, w którym szybko sprawdzam, co właściwie się stało.

Dashboard Infrastruktura w Home Assistant w ciemnym motywie
Dashboard „Infrastruktura” — techniczny podgląd zaplecza domu i usług, które mają działać w tle.
↗ Powiększ
04 / BEZPIECZEŃSTWO · POWIADOMIENIA

Powiadamianie i alarm zalania

Powiadomienie ma mnie znaleźć wtedy, kiedy jest potrzebne. Nie trzy godziny później.

Node-RED · Telefon · Telegram · MQTT

Zwykłe powiadomienia są fajne, dopóki człowiek akurat na nie patrzy. Ja zwykle nie patrzę. Dlatego powstał własny moduł powiadamiania, który rozróżnia wagę zdarzeń i dobiera do nich odpowiednią reakcję.

Mam tu kilka poziomów: INFO, WAŻNE, KRYTYCZNE i ALARM. W zależności od sytuacji system może wysłać zwykłą informację na telefon, wiadomość na Telegram, powiadomienie z potwierdzeniem, komunikat głosowy TTS, a w najpoważniejszym przypadku również uruchomić syrenę.

Jednym z pierwszych praktycznych zastosowań jest alarm zalania piwnicy. Kiedy czujnik wykryje wodę, system uruchamia odpowiednią ścieżkę alarmową, wysyła powiadomienia i czeka na potwierdzenie odbioru. Jeśli sytuacja tego wymaga, potrafi przypominać o sobie, a nawet uruchomić syrenę.

Drugi, prostszy scenariusz to niski poziom baterii w czujniku. Mała rzecz, ale bardzo przydatna — lepiej dostać ostrzeżenie wcześniej niż dowiedzieć się o martwym czujniku dopiero wtedy, gdy będzie potrzebny.

Krótko mówiąc: dom ma nie tylko zbierać dane, ale też umieć się skutecznie odezwać, kiedy naprawdę trzeba.

Logika wykrycia zalania i niskiego stanu baterii w Node-RED
Dwa konkretne źródła zdarzeń: zalanie piwnicy i niski poziom baterii czujnika.
Główna logika powiadamiania i alarmowania w Node-RED
Silnik powiadomień: telefon, Telegram, TTS, potwierdzenie odbioru, syrena i zabezpieczenia czasowe.
Hub priorytetów powiadomień w Node-RED
Jeden wspólny punkt dla priorytetów powiadomień i awaryjnego zatrzymania syreny.
05 / W REALIZACJI

Projekty w realizacji

Pomysły już są. Sprzęt w większości też. Teraz trzeba sprawić, żeby przestał leżeć w pudełkach.

w trakcie
⚡ sprzęt czeka na montaż

Shelly Pro 3EM

KontrolaOszczędność
Shelly Pro 3EM z trzema przekładnikami prądowymi
Sprzęt już czeka — licznik Shelly Pro 3EM i trzy przekładniki.

Obecnie wiem dużo o produkcji PV, ale chcę wiedzieć dokładnie, czy w danej chwili energię pobieram z sieci, czy rzeczywiście ją do niej oddaję.

Po zamontowaniu Shelly Pro 3EM automatyzacje dostaną prawdziwy bilans domu. Pierwsze skorzysta na tym CWU — grzałka będzie mogła wykorzystywać rzeczywistą nadwyżkę, a nie tylko informację, że fotowoltaika akurat dużo produkuje.

💡 projekt + sprzęt

Oświetlenie ogrodu i podjazdu

WygodaBezpieczeństwo
Moduły, czujniki, żarówki i osprzęt Smart Home
Część osprzętu do automatyzacji: moduły, czujniki, żarówki i przełączniki.

Pomysł jest prosty: wracam wieczorem do domu albo z niego wyjeżdżam i nie interesuje mnie szukanie włączników.

Dom ma wiedzieć, że jest ciemno, rozpoznać powrót lub wyjazd, włączyć odpowiednie światła wokół domu i na podjeździe, a kiedy przestaną być potrzebne — sam je wyłączyć. Niby drobiazg, ale właśnie z takich drobiazgów robi się wygodny dom.

🌡️ projekt rozwijany

Ogrzewanie domu

KomfortOszczędność
ESP8266, moduły i sondy temperatury DS18B20
ESP, moduły i sondy temperatury — część zaplecza do kolejnych pomiarów i automatyzacji.

Piec nie zawsze musi pracować tak samo tylko dlatego, że tak został kiedyś ustawiony. Chcę, żeby ogrzewanie brało pod uwagę pogodę, temperaturę w domu i to, co naprawdę dzieje się z instalacją.

W okresach przejściowych dodatkowym celem jest rozsądne wykorzystanie nadmiaru ciepła — zamiast niepotrzebnie grzać dom, można przekazać je do CWU albo ograniczyć pracę pieca. Automatyka ma pomagać ogrzewaniu, a nie z nim walczyć.

💧 projekt rozwijany

Inteligentne nawodnienie

OszczędnośćWygoda

Jeśli padało, ma padać albo ogród nie potrzebuje kolejnej porcji wody, podlewanie nie powinno uruchamiać się tylko dlatego, że zegar pokazuje konkretną godzinę.

Docelowo chcę połączyć nawodnienie z informacjami pogodowymi i warunkami wokół domu. Mniej lania wody „bo tak ustawiono”, więcej podlewania wtedy, kiedy rzeczywiście jest potrzebne.

🏊 sprzęt + pomysł

Basen

WygodaKontrola

Zielona woda zwykle oznacza, że czegoś było za mało albo za późno. Chcę, żeby Home Assistant obserwował temperaturę wody, pogodę i czas pracy filtracji, a potem pomagał zdecydować, jak długo powinna pracować pompa.

Do tego dojdzie pomiar temperatury filtrowanej wody. Zamiast sztywnego zegara — sterowanie zależne od rzeczywistych warunków.

🚿 projekt planowany

Cyrkulacja CWU

WygodaOszczędność

Rano człowiek chce ciepłej wody, a nie czekać, aż zimna wyleci z rur. Pomysł jest taki, żeby cyrkulacja uruchamiała się wtedy, gdy ktoś rzeczywiście pojawi się w łazience i kiedy ma to sens.

Szczególnie po dłuższej przerwie, gdy woda w rurach zdążyła wystygnąć. Ma działać wtedy, kiedy jest potrzebna, a nie kręcić wodę przez pół dnia bez powodu.

Część sprzętu już widać powyżej. Kolejne elementy będę dopisywał i fotografował w miarę montażu poszczególnych projektów.